Czy każda inwestycja musi się kończyć procesem?

12.02.2018
Aleksandra Płudowska
artImg

W praktyce zdarza się, że wykonawcy, pomimo bardzo jednoznacznych postanowień ustawy – Prawo zamówień publicznych co do sposobów wpłaty wadium w pieniądzu, wpłacają wadium w kasie zamawiającego. Po stronie zamawiających powstaje wówczas dylemat, co zrobić z ofertą, która w pewnym sensie jest zabezpieczona, ale sposób wniesienia wadium budzi zastrzeżenia, a wykonawcy zastanawiają się, czy zamawiający uzna, że wadium zostało skutecznie wniesione.

Wadium w pieniądzu w świetle przepisów p.z.p.

Na wstępie warto przytoczyć art. 45 ust. 6 Prawo zamówień publicznych, dalej p.z.p., zgodnie z którym wadium może być wnoszone w jednej lub kilku następujących formach:

  • pieniądzu,
  • poręczeniach bankowych lub poręczeniach spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, z tym że poręczenie kasy jest zawsze poręczeniem pieniężnym,
  • gwarancjach bankowych,
  • gwarancjach ubezpieczeniowych,
  • poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2016 r. poz. 359 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 1089).

W myśl ust. 7 wyżej wymienionego przepisu ustawy wadium wnoszone w pieniądzu wpłaca się przelewem na rachunek bankowy wskazany przez zamawiającego. Literalne brzmienie ustawy wskazuje więc raczej na niedopuszczalność wpłaty gotówką wadium w kasie zamawiającego. Jednak w praktyce zdarzają się różne sytuacje.

Cel ustawodawcy

Niewątpliwie celem ustawodawcy, który w przepisach p.z.p. wyraźnie zaznaczył, że wadium wnoszone w pieniądzu wpłaca się przelewem na rachunek bankowy wskazany przez zmawiającego, było zapewnienie transparentności, zwiększenie uczciwej konkurencji i przeciwdziałanie praniu brudnych pieniędzy, co jak się okazuje wcale nie było tak rzadkim zjawiskiem. Wpłacenie wadium w kasie zamawiającego z całą pewnością powinno być zatem bardzo dokładnie analizowane przez zamawiającego i to nie tylko z uwagi na art. 45 ust. 7 p.z.p., ale także na przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Art. 22 wyżej wymienionej ustawy stanowi, że dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:

  • stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca oraz
  • jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 zł, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Wątpliwości zamawiających

Należy zwrócić przy tym uwagę, że orzecznictwo dopuszcza wniesienie wadium w gotówce w kasie banku i uznaje je jako skutecznie wniesione. Czy zatem wniesienie wadium w kasie zamawiającego również automatycznie można uznać za skuteczne, czy też należy ofertę odrzucić? Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 7b p.z.p. zamawiający zobowiązany jest odrzucić ofertę, jeżeli wadium nie zostało wniesione lub zostało wniesione w sposób nieprawidłowy, jeżeli zamawiający żądał wniesienia wadium. Wpłacenie wadium w kasie banku jest o tyle różne od sytuacji wpłaty wadium w kasie zamawiającego, że gotówka jest w banku sprawdzana, a po drugie wpłata od razu księgowana jest na rachunku bankowym zamawiającego.

Sytuacja wygląda inaczej, jeżeli wadium wpłacane jest gotówką w kasie zamawiającego. Abstrahując od tego, czy osoba pracująca w kasie powinna przyjmować taką wpłatę, to należy zwrócić uwagę, że bez ingerencji osoby trzeciej, która uda się do banku i dokona wpłaty gotówki z kasy na rachunek bankowy zamawiającego, kwota wadium nie znajdzie się na rachunku bankowym zamawiającego, co oznacza że nie będą spełnione przesłanki wynikające z art. 45 ust. 7 i 8 p.z.p. Oznacza to, że decydując się na wpłatę wadium w kasie zamawiającego, wykonawca niejako powierza zamawiającemu dokonanie wpłaty kwoty wadium na rachunek bankowy, co może nastąpić już po otwarciu ofert i taka oferta zostanie przez zamawiającego odrzucona na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 7b p.z.p.

Podsumowanie

Wpłacenie wadium w kasie zamawiającego w gotówce jest bardzo ryzykowne dla wykonawcy, który musi się liczyć z tym, że zamawiający odrzuci jego ofertę jako wniesioną w sposób nieprawidłowy. W sytuacji, kiedy zamawiający określił w specyfikacji sposób wniesienia wadium w gotówce i wskazał numer rachunku bankowego zaleca się dokonanie, najlepiej z odpowiednim wyprzedzeniem, wpłaty wadium w drodze przelewu, co nie pozwoli na podważenie skuteczności jego wniesienia. W przeciwnym razie bardzo często wykonawca zmuszony będzie do składania odwołania, w którym będzie dopiero wykazywał, że wpłacona przez niego na poczet wadium kwota znalazła się w odpowiednim czasie na rachunku bankowym zamawiającego, a złożona oferta była zabezpieczona.

Radca prawny

Aleksandra Płudowska

 

Aleksandra Płudowska

radca prawny
Absolwentka Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, oraz Institut d’Études Politiques- Sciences Po Strasbourg, aplikację radcowską odbywała w Okręgowej Izbie Radców Prawnych we Wrocławiu, radca prawny od 2017 r., z kancelarią CASUS IURIS związana od 2014 r. do 2019 r.

Czy każda inwestycja musi się kończyć procesem? Casus Iuris Radca Prawny Wrocław

Casus Iuris 2020Korzystanie ze strony oznacza akceptację wykorzystywania plików "cookies".