Czy każda inwestycja musi się kończyć procesem?

04.09.2017
Anna Maciąg
artImg

Kontrakty budowlane, w których jedną ze stron jest podmiot publiczny, stosunkowo często podlegają reżimowi prawa zamówień publicznych. Kontrahent, jako wykonawca zamówienia publicznego, powinien być świadomy, które przepisów obowiązują i jego (!).

Tekst rozpoczyna cykl artykułów poświęconych regulacjom prawa zamówień publicznych, dotyczących kontrahenta (wykonawcy).

Wykonawcy dotyczą przepisy z prawa zamówień publicznych (dalej: Pzp), gdy jednocześnie:

  • zawarta umowa mieści się w definicji zamówienia publicznego;
  • zamawiający jest podmiotem wskazanym w Pzp;
  • nie następuje przesłanka negatywna, tj. wskazana w Pzp sytuacja, w której ustawa nie ma zastosowania.

Poniżej omawiam i wyjaśniam w/w punkty.

I Przedmiot umowy (zamówienia publicznego)

 

Umowa podlega przepisom Pzp, jeżeli jest odpłatna, zawarta pomiędzy zamawiającym a wykonawcą (pojęcia wyjaśnione w dalszej części artykułu), a jej przedmiotem są:

  1. usługi, lub
  2. dostawy, lub
  3. roboty budowlane,

rozumiane (oczywiście) w określony ustawowo sposób.

Usługi określone zostały w Pzp bardzo szeroko, tj. jako świadczenia, których przedmiotem nie są roboty budowlane lub dostawy. Obejmują one zarówno usługi, której odbiorcą będzie podmiot publiczny, jak i prywatny.

Dostawy to wg Pzp nabywanie rzeczy oraz innych dóbr, w szczególności na podstawie umowy sprzedaży, dostawy, najmu, dzierżawy oraz leasingu z opcją lub bez opcji zakupu, które może obejmować dodatkowo rozmieszczenie lub instalację. Tym samym, tak rozumiana dostawa ma szerszy zakres niż dostawa w rozumieniu regulacji z Kodeksu cywilnego. Ta definicja eliminuje obowiązek wytwarzania rzeczy przez wykonawcę zamówienia publicznego, a równocześnie umożliwia objęcie dostawą praw o gospodarczym znaczeniu dla zamawiającego, pozostających w związku z nabyciem rzeczy.

Roboty budowlane zdefiniowane zostały jako wykonanie albo zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych określonych w przepisach (…) wydanego rozporządzenia wykonawczego lub obiektu budowlanego, a także realizację obiektu budowlanego, za pomocą dowolnych środków, zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego. W praktyce określa się zakres robót jako „wybuduj” albo „zaprojektuj i wybuduj”, przy czym określenia te należy rozumieć w kontekście Prawa budowlanego.

Jeżeli więc zawierana jest odpłatna umowa dotycząca usług, dostaw czy robót budowlanych z podmiotem publicznym, należy zachować „czujność”, gdyż obowiązywać mogą regulacje z Pzp, modyfikujące „klasyczne” prawa i obowiązki stron umowy.

II Zamawiający i wykonawca

 

Zamawiający to osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej obowiązaną do stosowania ustawy, a więc przede wszystkim:

  1. jednostki sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, czyli wszelkie organy władzy publicznej (np. wójt/ burmistrz/ prezydent miasta), jednostki budżetowe (np. szkoła), samorządowe zakłady budżetowe;
  2. inne państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej bądź osoby prawne, utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym niemających charakteru przemysłowego ani handlowego, nienastawione na wypracowanie zysku, jeżeli podmioty „publiczne” finansują je w ponad 50%, posiadają ponad połowę udziałów albo akcji, sprawują nadzór nad organem zarządzającym, mają prawo do powoływania ponad połowy składu organu nadzorczego lub zarządzającego, a więc m.in. spółki zakładane do realizowania zadań publicznych (np. MPK Wrocław).

Z kolei wykonawca to:

  1. osoba fizyczna,
  2. osoba prawna,
  3. jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej,

która:

  • ubiega się o udzielenie zamówienia publicznego,
  • złożyła ofertę,
  • zawarła umowę w sprawie zamówienia publicznego.

Przepisy Pzp nie wymagają, aby wykonawca prowadził działalność gospodarczą; umożliwiają także uczestnictwo w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego spółce jednostki samorządowej.

Natomiast, w przypadku spółki cywilnej, wykonawcą jest konsorcjum (podmioty ubiegające się wspólnie o udzielenie zamówienia, którzy w Pzp traktowani są jako jeden podmiot – jeden wykonawca) wszystkich wspólników tej spółki prowadzących działalność gospodarczą.

Tym samym więc bardzo szeroko określony został status wykonawcy w Pzp – kontrahent posiada go już na etapie ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego, a więc już od tego momentu powinien być świadomy tych regulacji.

III Przesłanki wyłączające stosowanie Pzp

 

Nie zawsze podmiot publiczny jest zobowiązany stosować Pzp. Oczywiście to on podejmuje w tym zakresie decyzję – organ może wtedy z własnej woli także wybrać dostosowywanie się do tej regulacji, ale przede wszystkim Pzp nie stosuje się jeśli:

  • wartość zamówienia nie przekracza równowartość 30 000 euro wyrażonych w złotych (w określonych sytuacjach próg kwotowy jest wyższy, lecz może się zdarzyć, że i przy niższych kwotach zamówień, zamawiający zdecyduje się stosować – w całości bądź części – przepisy Pzp),
  • zamówienie będzie udzielane na podstawie odmiennych od przewidzianych w ustawie procedur, np. wynikających z umów międzynarodowych,
  • są to wskazane zamówienia od takich podmiotów jak NBP, Bank Gospodarstwa Krajowego,
  • zamówienie wskazane jest wprost w Pzp, jako podlegające wyłączeniu.
Podsumowanie

 

Przepisy znajdujące się w Pzp tworzą odrębne konstrukcje prawne, które regulują m.in.: możliwość zmiany umowy, zatrudnienia podwykonawcy czy odstąpienia od umowy, dlatego tak ważne jest, by wykonawca był świadomi, kiedy obowiązują go regulacje z Pzp.

Tekst rozpoczyna cykl artykułów poświęconych regulacjom z Pzp, które dotyczą także i wykonawców.

referent
Anna Maciąg

Anna Maciąg

referent
Doktorantka i absolwentka Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, z kancelarią CASUS IURIS związana od 2016 r. do 2019 r.

Czy każda inwestycja musi się kończyć procesem? Casus Iuris Radca Prawny Wrocław

Casus Iuris 2020Korzystanie ze strony oznacza akceptację wykorzystywania plików "cookies".